Les van Wijzen

Van Mierlo & Terlouw

De videoboodschap van Jan Terlouw aan tafel bij De Wereld Draait Door gaat viral. Zijn zorgen over de toekomst van onze samenleving en de relatie met de planeet aarde lijken velen te emotioneren. De combinatie van oprechte verontrusting, levende wijsheid en kwetsbare ouderdom raken mij ook. Ik moest terugdenken aan Hans van Mierlo in 2010 aan tafel bij Pauw en Witteman, die me destijds ook roerde met eenzelfde eerlijke betrokkenheid en bezorgdheid over de huidige politieke situatie. Het was zijn laatste publieke optreden voor hij een maand later verlost zou worden van zijn tomeloze ongerustheid en in het Onze Lieve Vrouwe Gasthuis te Amsterdam zijn laatste adem uitblies. Hij wond zich op 78-jarige leeftijd nog steeds op over de wijze waarop Nederland betrokken was bij ”iets gruwelijks als de aanvalsoorlog op Irak (…) en het feit dat iets dergelijks een misdaad is als je niet onomstotelijk de onvermijdelijkheid ervan kunt aantonen.” Verwijzend naar de discussie over het onderzoek van destijds, zei hij dat er een terechte wens is van het volk om te weten hoe die betrokkenheid precies in zijn werk is gegaan. ”Het recht van het volk om de waarheid te weten in ernstige kwesties is een van de oudste en misschien wel de belangrijkste vrucht van de Franse Revolutie of in ieder geval van het begin van de democratie.” Zijn grootste verontrusting heeft betrekking op het feit dat dit grondbeginsel als onderhandelbaar element wordt gebruikt, terwijl het juist niet behoort tot de onderhandelbare dingen. Zoals ook de scheiding der machten als grondbeginsel van ons democratisch stelsel nooit mag behoren tot de onderhandelbare dingen. De macht en de controle op die macht bevinden zich volgens Van Mierlo in een dodelijke omhelzing. ”Wij springen zo luchthartig om met de basisprincipes van onze democratie, dat het echt angstwekkig wordt.” Het is aandoenlijk om te zien hoe hij, op hoffelijke en intellectuele wijze, uit woede en onbegrip zijn hartslag oppompt tot ongezonde hoogte.

Van Mierlo en Terlouw zijn beiden waardevolle vruchten van een maatschappelijk tijdperk waarin politici gedreven werden door idealen, passie en een hoge mate van respect voor hun politieke ambt. Ze staan in schril contrast met de huidige regerende generatie politici, die geen tijd lijken te hebben voor inspirerende visies en zich vaak bij uiting van afgestompte en holle retoriek laten leiden door het persoonlijke verlangen carrière te willen maken. Van Mierlo is meerdere malen gevraagd om premier te worden, maar weigerde. Hij wordt door sommigen gezien als de ‘beste premier die Nederland nooit gehad heeft’. Hoe anders is dat bij zijn navolger Pechtold, die aangaf op te willen stappen als hij na de aankomende verkiezingen niet mag gaan regeren.  Helaas hoort dit type politici met alle respect tot de regel en niet tot de uitzondering. In het specifieke geval van Pechtold zou ik hem aanraden om de volgende woorden van Van Mierlo op zijn spiegel te plakken, om er vervolgens dagelijks in te kijken.

Je zou als machthebber het instinct moeten hebben te weten dat je in democratisch opzicht iets onzedelijks aan het doen bent.

De crux is om deze mediaoptredens van Terlouw en Van Mierlo niet als incident – of erger: als entertainment – te zien en vervolgens verder over te gaan tot de orde van de dag. De kunst is om ze als inspiratie mee te nemen en ze de persoonlijke waan van de dag op welke manier dan ook te laten beïnvloeden. Naast de veelbelovende opmars van Jesse Klaver, is er in mijn optiek   op dit moment – om met de woorden van Mirthe Hilkens te spreken – eigenlijk maar één politieke Partij van Hoop, die principieel vasthoudt aan haar idealen. En laat nu net Jan Terlouw zijn lof hebben uitgesproken over het boek dat in naam van die partij een half jaar geleden is uitgegeven. Het is tijd voor Plan B; onthoud dat bij de Tweede Kamer-verkiezingen van 15 maart 2017.

15252581_648113062026368_505845033868606251_o

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *