PVV – Partij voor (wiens) vrijheid?

Onafhankelijkheids- en bevrijdingsdag op 4 en 5 mei

Te vaak wordt, door voornamelijk de intellectuele en bestuurlijke elite, alles wat met de PVV te maken heeft afgedankt in de container die populisme heet. Dat merk je soms ook op de universiteit. Over de PVV heb je het eigenlijk niet, want dat is overduidelijke onzin. Onterecht, vind ik. Je hoeft niet te sympathiseren met waar de partij voor staat, maar je kan wel een poging wagen om de aangetrokken kiezer te begrijpen. En als je die sprong maakt, zoals Joris Luijendijk nu in samenwerking met het AD, WNL en De Correspondent doet via kunnenwepraten.nl, kom je er achter dat de zorgen, woede of onvrede vaak terecht is bij deze mensen. Ze zijn vaak economisch het hardst geraakt of krijgen als eerste een asielzoekerscentrum naast hun huis en hebben het gevoel dat de PVV de enige partij is die hun zorgen begrijpt en hun onvrede naar de politieke machtscentra kanaliseert. Dat laatste is misschien gevoelsmatig wel zo, maar de praktijk is weerbarstiger: de PVV neemt de emoties en vrijheid van haar burgers namelijk helemaal niet zo serieus. Want bij een Partij voor de Vrijheid mag je toch op zijn minst een definitie of een visie op vrijheid verwachten. Wat houdt de vrijheid waar je als politieke beweging voor strijdt in? Is die vrijheid beperkt of kent ze grenzen? Is die vrijheid onvoorwaardelijk of zijn er (morele) eisen aan verbonden? Is die vrijheid voor iedereen of voor slechts een bevoorrechte groep mensen? En waarom dan? Even kijken hoe dat precies zit.

De man van klare taal

Er zijn twee grote problemen bij de maatschappelijke discussie rondom de PVV. Punt één wordt het discours van de populistische partij in de media te vaak, te ongefundeerd en te eenzijdig toegepast. Er wordt namelijk zelden uitgelegd wat er nu precies met populisme wordt bedoeld en de eenzijdige focus op de PVV is onterecht omdat er namelijk meerdere populistische partijen zijn. Punt twee wordt er in de media teveel aandacht geschonken aan entertainment in de politiek, omdat dit nu eenmaal kijkcijfers trekt. Dus als Wilders weer met een pikante uitspraak komt, hijgt heel journalistiek Den Haag dagen lang na over hoe schandalig het wel niet is. Happen naar Pijnenburg. En neem nou die overvloedige media-aandacht bij een bezoek van Wilders aan ‘PVV-hometown‘ Spijkenisse. De Volkskrant doet haarscherp uit de doeken dat de journaalbeelden van de NOS een volledig verkeerd en vertekend beeld geven. Er was namelijk volgens de NOS-verslaggevers ‘een ongelooflijke mensenmassa’ te zien. Bullshit! Dat is Engels voor natte stierenschijt. Er waren in werkelijkheid namelijk niet meer dan 150 PVV-aanhangers te tellen, begeleid door ongeveer evenveel (!) journalisten. Toch waren deze video-opnames van ruim vier minuten de opening van het 20:00-uurjournaal en maakt de NOS even voor 1,8 miljoen kijkers een vals verslag. Gelukkig sporen andere journalisten deze politieke partij wel aan om eindelijk eens, na twaalf jaar in de Tweede Kamer, op de inhoud in te gaan en met concreet uitgewerkte plannen of een haarscherpe visie voor Nederland te komen. Arjen Lubach deed dat op Twitter met #hoedan en probeerde erachter te komen hoe de PVV haar plannen concreet wil maken. Partijprogramma? Dat is slechts één A4’tje en 259 woorden lang. Stemwijzer? Daar weigert de PVV toelichting op haar standpunten te geven. Twitter dan? Geen concrete voorstellen, maar vooral persoonlijke aanvallen op collega-politici. Interviews? Doet Wilders alleen met Rik Nieman, die hem kritiekloos dingen laat zeggen die niet kloppen: er wordt op Nederlandse scholen niet massaal islamitisch Halalvoedsel geserveerd en het verbieden van boeken zoals de Koran is niet symbolisch, want de PVV stemde in 2007 nog voor een verbod op Hitler’s Mein Kampf. En wat gebeurt er als je Wilders netjes in de Tweede Kamer vraagt welke maatregelen er precies nodig zijn om te de-islamiseren? Dan verwijst hij hilarisch genoeg naar het bekrompen verkiezingsprogramma of scheldt hij je uit voor domme gans. Goed punt, Geert!

Waar de meeste journalisten in de mediastunt van de PVV trapten door over elkaar heen te duikelen met kritiek op het verkiezings-A4’tje, nam De Correspondent de inhoud serieus. Rob Wijnberg deed een poging om de plannen van de PVV door te rekenen en vroeg zich af hoe Wilders het zou gaan regelen. Alle moskeeën dicht, alle islamtische scholen sluiten, islamitische mensen weren bij de grens en de Koran verbieden. Daarvoor moeten vier grondrechten worden geschrapt: de vrijheid van meningsuiting, de vrijheid van godsdienst, de vrijheid van onderwijs en het recht op gelijke behandeling. Valt hier iets op? Drie keer het woord “vrijheid” naar de knoppen! Niet voor niets kwam ook de Commissie Rechtsstatelijkheid bij verkiezingsprogramma’s in samenwerking met de Orde van Advocaten met een belangrijke waarschuwing dat sommige plannen van CDA, SGP, VVD en vooral VNL en de PVV fundamenteel in strijd zijn met de rechtsstaat. Hoe staat het met de monetaire balans om dit alles financieel te betalen? Wijnberg maakt een inschatting: “de grootste financiële strop sinds de Watersnoodramp”. Vind je die Arjen Lubach maar een linkse subsidieslurper van de publieke omroep? Of vind je die rechterlijke macht een uitwas van de corrupte elite? Denk je dat De Correspondent betrokken is bij een islamitische samenzwering tegen de PVV? Voor diegenen die nog niet overtuigd zijn dat de PVV jouw zorgen niet zo nauw neemt, verleggen we de focus naar de partij zelf.

Inspraak en participatie

De man die zegt waar het op staat, handelt niet naar zijn eigen woorden. Veel wol, weinig truien. Wilders wil graag in de haarvaten van de Nederlandse samenleving zitten. Maar als de PVV een echte volkspartij is en Wilders zegt de stem van de Nederlandse burger te vertegenwoordigen, hoe zit het dan met de inspraak en participaties van burgers bij de partij? Bar slecht. Er is één man lid van de partij en dat is Geert Wilders himself. In Duitsland geloofde de politica Barbara Hendricks haar oren niet en vindt dat terecht bizar. Het betekent namelijk geen stemmingen op partijcongressen. Geen invloed op de visie of koers van de partij. Geen ruimte voor discussie of participatie. De PVV-kiezer heeft op dit vlak niets te vertellen. Ja, je mag vrijwilliger worden of doneren. Of je mag (online) je frustraties botvieren op polenmeldpunten of bijeenkomsten voor ‘minder Marokkanen’. Maar échte zeggenschap en betrokkenheid? Ho maar. Stel je eens voor: deze partij wordt de grootste en haalt 76 zetels. Dan hebben we een regeringspartij waarvan alle kamerleden geen lid mogen worden en ook de PVV-kiezer geen enkel democratisch instrument heeft om zijn of haar stem direct te laten horen. Wat een vrijheid!

One-man show

Het is in twaalf jaar tijd steeds duidelijker geworden hoe strak de touwtjes door slechts één man in handen worden gehouden. Hoe we dat weten? Van mensen die om precies die reden uit de partij zijn gestapt of van insiders in de gemeenteraden. Hero Brinkman verliet in 2012 als eerste de partij, daarna volgden Marcial Hernandez en Wim Kortenoeven, Jhim van Bemmel, Louis Bontes, Richard de Mos, Roland van Vliet en Joram van Klaveren. In een door Brinkman, de Mos en Bontes gemaakte documentaire laten ze zien waarom: er worden besluiten genomen zonder overleg, de zeggenschap is beperkt en het draait maar om één man: Geert Wilders.

In een uitzending van Politicologica wordt helder hoe de PVV slimme en doordachte, maar valse tactiek gebruikt om zieltjes te winnen onder kiezers. Zo was de reden om met een hoofddoekjesverbod de Gemeenteraadsverkiezingen in Almere en Den Haag in te gaan louter en alleen omdat de PVV wist dat het dan niet zou gaan besturen – de andere politieke partijen zouden over dat standpunt niet willen onderhandelen. Bovendien was de reden om de stekker uit de gedoogconstructie van Kabinet Rutte I te trekken niet omdat de onderhandelingen stuk liepen, maar om de gevluchte Hero Brinkman monddood te maken door hem uit de Tweede Kamer te werken. Dat kon alleen maar door nieuwe verkiezingen uit te roepen, waardoor de kans klein was dat Brinkman terug zou komen. Doordat Brinkman bij zijn vertrek uit de PVV namelijk zijn zetel hield, had de PVV niet alleen gedoe in de partij, maar was ze ook de beslissende stem kwijt omdat het minderheidskabinet nu op 75 zetels – te weinig – uitkwam. Ook de beroemde en omstreden zin van ‘minder, minder, minder Marokkanen’ kwam niet spontaan uit Wilders’ mond, maar er is wekenlang over nagedacht. En nu bij de aankomende verkiezingen is er weer sprake van een gelijksoortige tactiek met het lanceren van een volledig ridicuul verkiezings-A4’tje, waarvan iedereen snapt dat het niet uitvoerbaar is en waarvan je dus zeker weet dat alle media het erover gaan hebben. Dan is het hopen dat andere partijen je bij voorbaat gaan veroordelen of uitsluiten, zodat je tegen je kiezers kan schreeuwen: “zie je wel, die corruptie politici willen ons tegenwerken!” De partijen die ervoor gekozen hebben om de verkiezingen in te gaan met de stelling dat ze de PVV ‘sowieso uitsluiten’ zijn niet alleen ondemocratisch, maar trappen dus ook nog eens blind in de strategische val die deze partij voor ze heeft uitgezet. Het argument dat de PVV een ‘weglooppartij’ is die geen verantwoordelijkheid durft te nemen, wordt slim gepareerd door bijvoorbeeld kamerlid Dion Graus: “Geert is geen wegloper, hij loopt al jaren lang met beveiliging rond”. Laat ik voorop stellen dat het een schande is dat een politicus in ons land elke seconde van de dag beveiligd moet worden – die vrijheidsbeperking gun je niemand. Toch loopt Wilders weliswaar niet weg voor scherpe uitspraken, maar wel voor bestuurlijke of uitvoerende verantwoordelijkheden. Wilders weet als geen ander dat hij de controle verliest als andere niet-leden van de PVV op lager bestuurlijk niveau zijn niet-concrete beleid gaan vormgeven en uitvoeren. Hij snapt als geen ander dat besturen schadelijk kan zijn voor zijn eigen imago.

De PVV is weliswaar vertolker van grotendeels terechte en begrijpelijke woede bij – simpel gezegd – het volk tegenover het establishment of de elite, maar deze partij is geen concrete vertegenwoordiger van haar stem. De partij laat geen mogelijkheden voor haar kiezers om mee te denken of mee te beslissen, en lijkt zelfs haar emoties te misbruiken om macht te etaleren zonder zowel theoretisch als praktisch uitgewerkte oplossingen aan te dragen. Volg je hart en gebruik je hoofd op 15 maart.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *